Vo~ Aikido ơ? Viê?t Nam va` Anh Quô´c
Vo~ sư Jiro Nakazono, con trai tiên sinh Masahilo Nakazono va` vo~ sư Đă?ng Thông Phong ta?i lê~ tươ?ng niê?m ơ? Wales hôm 27.10.2007
Hôm 27.10 vư`a qua, vo~ sư Đă?ng Thông Phong, mô?t trong như~ng ngươ`i đâ`u tiên truyê`n ba´ môn Aikido (Hiê?p Khi´ Đa?o) ơ? Viê?t Nam gâ`n nư?a thê´ ky? trươ´c, co´ chuyê´n sang Anh Quô´c dư? lê~ ky? niê?m vi? thâ`y ngươ`i Nhâ?t.
Vo~ sư Masahilo Nakazono (1918-1994) la` ngươ`i tư`ng đê´n miê`n Nam Viê?t Nam da?y Aikido đâ`u thâ?p niên 1960. Ông cu~ng đươ?c ghi nhâ?n la` đa~ giu´p ngươ`i Anh pha´t triê?n môn vo~ na`y.
Hiê?p Khi´ Đa?o tư` Nhâ?t Ba?n đa~ đê´n Pha´p va` sau đo´ đê´n Anh trong bô´i ca?nh Chiê´n tranh La?nh thu´c đâ?y tinh thâ`n vo~ thuâ?t nhưng yêu chuô?ng ho`a bi`nh ta?i châu Âu.
Ta?i Viê?t Nam, Aikido đê´n miê`n Nam trươ´c 1975 nhưng nay đa~ co´ mă?t trên ca? nươ´c.
Trươ´c buô?i tâ?p ky? niê?m ông Nakazono ta?i Neath, xư´ Wales, miê`n Tây Anh Quô´c vơ´i chư`ng 200 ngươ`i tham gia, gia´o sư Đă?ng Thông Phong đa~ co´ cuô?c no´i chuyê?n vơ´i BBC vê` li?ch sư? môn Hiê?p Khi´ Đa?o Viê?t Nam.
Ông gia?i thi´ch vơ´i Nguyê~n Giang ră`ng môn Hiê?p Khi´ Đa?o Viê?t Nam đươ?c chi´nh ngươ`i sa´ng lâ?p ra AIkido Nhâ?t Ba?n, Tô? sư Morihei Ueshiba (1883-1969), đă?t cho tên la` Tenshinkai tư´c Thiên Tâm.
Gia´o sư Đă?ng Thông Phong
Chuyê?n đo´ xa?y ra trong ca´c năm 1967-1968, khi ông Đă?ng Thông Phong sang Nhâ?t Ba?n ho?c vo~ ta?i tru? sơ? cu?a Aikido Nhâ?t Ba?n va` thi đươ?c ba đă?ng bô? môn na`y.
Ông kê? la?i ră`ng vi` la` ngươ`i Viê?t Nam đâ`u tiên sang ho?c Aikido ta?i Nhâ?t, ông đươ?c Tô? sư Ueshiba va` vo~ sư Doshu Kissomaru, con trai ông quan tâm:
Tôi co´ đem tă?ng Tô? sư mô?t tâ´m hi`nh chu?p ca´c vo~ sinh Viê?t Nam. Ông câ`m lâ´y, nâng lên trên đâ`u, xoay đi xoay la?i, giơ´i thiê?u vơ´i mo?i ngươ`i va` no´i râ´t lâu".
'Sau đo´, ngươ`i ta di?ch cho tôi tư` tiê´ng Nhâ?t ră`ng Tô? sư râ´t ha~nh diê?n vi` ơ? mô?t đâ´t nươ´c chi?u chiê´n tranh như Viê?t Nam cu~ng co´ nhiê`u ngươ`i luyê?n Aikido".
Anh Bu`i Lô?c, đê? tư? cu?a GS Đă?ng Thông Phong đê´n tư` California va` vo~ sư Gwynn Jones, mô?t trong như~ng ngươ`i tiên phong da?y Aikido ơ? xư´ Wales
Vâ~n theo gia´o sư Đă?ng Thông Phong (sinh năm 1935), trươ´c 1975 ta?i Nam Viê?t Nam, môn Aikido đa~ pha´t triê?n ma?nh, va` đươ?c da?y trong ca´c trươ`ng ho?c, trươ`ng vo~ bi? va` ca?nh sa´t.