Aikido với các định luật Cơ học ,Vật lý và Phản xạ của con người .
8/ Sự chuyển động của con quay hồI chuyển (Gyroscop) và đòn Tenchinage.

Các bạn và tôi kể từ khi mớI tập Aikido, có lẽ nhiều ngườI đã từng đọc qua câu truyện kể về ĐạI Sư KoichiTohei,ngườI có tám đẳng Judo,khi xem tổ sư Uyeshiba thi triền võ công Aikido vớI các đệ tử , khi thấy các đệ tử bị Tổ sư Uyeshiba ném một cách quá dễ dàng,Đại sư cho rằng các thế ném của ,các đòn thế Aikido chỉ là sự biểu diễn có qui ước trước,Tổ sư Uyeshiba đã biết ,và đã để ĐạI sư tự kiểm chứng những sự hoài nghi trong tâm trí vớI mình.và kết quả là Tổ sư đã thâu nhận thếm 1 đệ tử vào môn phái Aikido vớI đẳng câp cao nhất (chỉ sau ngườI kế nghiệp trong gia đình 1 bậc),

Điều gì đã khiến một ngườI có tám đẳng Judo gia nhập môn phái Aikido ?,Các bạn nào đã từng giao đấu trong Judo đều có kinh nghiệm về việc làm mất thăng bằng và quật ngã đốI thủ không phảI là điều dễ dàng ,một khi cả hai bên đều ngang sức ,ngang tài, đều có ý chí quyết thắng,muốn làm đốI thủ mình đo ván. Có thể trong số các bạn và tôi cũng có đôI chút hoài nghi khi xem một vài Video clip biểu diễn về Aikido,Vậy chúng ta thử tìm hiểu xem những thế ném nhẹ nhàng (nhìn từ bên ngoài),có thật sự hiệu quả không đốI vốI 1 Uke to lớn hơn và luôn đốI kháng lạI.

Chúng ta hãy tạm gác sự trả lờI cho những hoài nghi trên,và tìm hiểu vê một thiết bị đã xuất hiện từ năm 1817, được làm bởI 1 ngườI tên Johann Bohnenberger, đó là Gyroscop,tạm gọI là con quay hồI chuyển,các định luật cơ học liên quan đến Gyroscop đã từng được loài ngườI áp dụng trong phi thuyề n,máy bay,tàu biển,robot v..v..,trong việc định hướng,cũng như giữ thăng bằng là chính.
Trong bài này tôi không đề cập đến các công thức cũng như chi tiết của các định luật liên quan đến Gyroscop,chúng ta hãy xem 1 vài đoạn Video về Gyroscop theo đường link sau
http://www.gyroscopes.org/1974lecture.asp

Có 1 trong những clip này chúng ta hãy chú ý:lúc cô bé hoc trò bước lên bục giảng,dùng tay đẩy nhẹ một bên Gyroscop về 1 phía,kết quả là cái con quay không nghiêng theo phía đẩy mà lạI ngã về một hướng khác,(theo một qui luật thiên nhiên của nó )
Để có thể nắm bắt các quy luật chuyển động khác hướng vớI lực tác động bên ngoài của Gyroscop,có lẽ các bạn và tôi sẽ cần đến một thiết bị tương tự như vậy trong tay để có thể xác định thực sự giữa hướng của lực tác động và hướng của lực kết quả khác nhau như thế nào. Điều này không khó đốI vớI các bạn ở nước ngoài, đốI vớI các bạn ở VN thì việc tìm kiếm 1 thiết bị Gyroscop không đơn giản,tuy nhiên ,chúng ta có thể thử nghiệm vớI 1 Uke to lớn hơn mình tai ngay nơi mà chúng ta đang tập luyện, khi tập luyện đòn Tenchi nage,lý do tôi chọn đòn này để kiểm chứng vì có tư thế hai tay Uke nắm hai tay Tori. dễ thực hiện đốI vớI những ai mớI học Aikido
Khi Uke từ xa lao tớI,dùng hai bàn tay nắm hai cổ tay Tori,Tori chỉ cần nương theo lực,lui 1chân vòng ra sau để Uke hơi xoay một góc quanh trục (trục của Uke).Hãy chú ý lúc này:khi Uke đang quay quanh truc là lúc Uke đang ở trạng thái của 1 Gyroscop quay chậm(nhưng trọng lượng đáng kể của Uke sẽ ảnh hưởng rất lớn trong quy luật chuyển động của 1 Gyroscop),ta chỉ cần đưa một bàn tay trầm xuống thấp và một bàn tay lên vị trí cao hơn vớI một ý định ,tác động là làm cho trục quay của Uke nghiêng về 1 phía(phía phảI hoặc trái của Uke ,tuỳ theo sự thuận tiện của ta),Uke sẽ ngã ngửa hoặc ngã sấp theo quy luật của Gyroscop,Uke càng to,nặng ,xoay nhanh, càng dễ ngã,nhìn từ bên ngoài sẽ có cảm tưởng Uke lao tớI và Tori chỉ đưa 1 tay xuống thấp và đưa 1 tay lên cao ,rồI Uke ngã ngửa (hoặc ngã Ukemi về phía trước tuỳ trường hợp),Tori không hề sử dụng một lực trực tiếp nào cả để làm Uke ngã,Uke ngã ngữa hay sâp là theo qui luật cơ học của Gyroscop,hướng Uke ngã hoàn toàn kh ác vớI hướng lực tác động của Tori.,Uek ngã và không hiểu vì sao bị ngã.
Trạng thái Gyroscop của Uke cũng có thể áp dụng trong những đòn thế khác của Aikido khi mà Tori chỉ sử dụng 1 tay nắm hoặc chém Tori,hoặc các thế nắm hai tay từ phía sau v..v...
Khi Tổ sư Uyeshiba lập nên môn phái Aikido, Ông đã sáng tác những đòn thế theo hướng có những chuyển động hợp vớI các qui luật của vũ trụ.
Còn Johann Bohnenberger làm 1 cái Gyroscop đầu tiên,Hai phương trờI cách biệt , nhưng qui luật của Vũ tru thì ở đâu cũng có những sự tương đồng,
Hi v ọng rằng các bạn và t ôi sẽ t ìm được những câu trả lờI về hiệu quả thực sự của các thế ném trong Aikido .Những thế ném trông thật nhẹ nhàng nhưng chứa đựng nhiều sức hấp dân của các qui luật tự nhiên trong vũ trụ.