Christian Tissier

[wago]

Guillaume Erard: Ở trình độ của thầy, thầy có cảm thấy mình có trách nhiệm hay buộc phải thay đổi cái gì mà mình đã học không?
Christian Tissier: Tôi đã 64 tuổi, tôi càng lúc càng tôn trọng nhiều người hơn, nhiều hơn nhiều so với khi tôi còn trẻ, bởi vì tôi hiểu biết hơn và ôn hòa hơn trong nhiều chuyện. Tôi không cảm thấy mình lấn chiếm vị trí ai đó hay ăn cắp cái gì. Nếu tôi định giới thiệu cái gì khác hay nguyên lý khác trong Aikido, tôi sẽ gọi nó với cái tên khác hay tôi có thể lập ra môn phái mới, nhưng đó không phải là cái tôi muốn làm.
Có người nói rằng họ tập Aikido theo kiểu Tissier, nhưng tôi không có kiểu riêng. Kiểu của tôi là Aikikai. Aikido của tôi không khác nhiều so với thầy Yasuno, Miyamoto, Kanazawa hay Endo. Anh có thể nói là có trường phái Tissier, nếu như anh muốn gọi nó như vậy thì cũng giống như là anh nói về Birankai hay cái gì khác nữa. Aikido của tôi là Aikido của Aikikai. Nó chỉ là hình dáng của tôi. Tôi không nghĩ là tôi đang phản bội lại cái mà tôi đã học, như mọi người bảo tôi như thế.
Chắc rồi, nhiều người rất khó chịu... Thầy Fujita, người tôi quen rất thân thường nói tôi là nghệ sĩ biểu diễn. Đó có thể là vì những gì tôi biểu diễn ở Bercy nhưng phải có người nào làm việc đó và sẽ có người làm việc đó. Tôi không thích biểu diễn Bercy, tôi đã không tham dự 4 hay 5 năm rồi. Tôi gửi học trò mình như là Bruno bời vì tôi không còn quan tâm nữa. Đó không phải là cái tôi muốn làm. Cái tôi muốn làm hiện giờ thiên về những cái tôi đã làm ở Combat Games. Lúc đó tôi đang phục hồi chấn thương và tôi muốn thể hiện nó chậm rãi nhưng tôi cũng bị chỉ trích về việc đó. "Ông ấy đang chững lại" Tôi muốn cho mọi người thấy từng bước di chuyển nhưng người ta phàn nàn về chuyện đó. Mặt khác, Ito từ Aikikai đã gọi cho tôi và nói màn biểu diễn rất tuyệt nhưng dĩ nhiên, nếu anh làm như vậy ở Bercy, anh sẽ nhận tiếng la ó bởi có những môn như kravmaga hay kyokushin. Tuy nhiên, tôi có hàng trăm người đã nói với tôi rằng họ bắt đầu tập Aikido vì họ xem tôi biểu diễn. Có lẽ tôi là một nghệ sĩ, nhưng đó là tôi phải làm.

Guillaume Erard: Thầy đã biểu diễn ở Bercy vì muốn lấp vào chỗ trống ở đó, vậy đối với Combat Games có phải cũng là lý do tương tự?
Christian Tissier: Tổ chức IAF là một vấn đề phức tạp. Aikikai thì cần có sự công nhận. Tôi không biết tại sao nhưng dường như điều đó quan trọng đối với Aikikai. Đạo Chủ muốn được Ủy ban Olympic công nhận và là một phần của các tổ chức quốc tế. Họ có mong muốn này nhưng đồng thời lại không muốn đi theo hướng đó. IAF càng lúc càng có tổ chức hơn, và họ xứng đáng với gì những họ đáng có. Có nhiều người than phiền là sẽ có thi đấu nhưng chưa bao giờ có vấn đề thi đấu hay thi điểm. Mục tiêu, cái mà tôi thích, là ngừng giới thiệu những ông già mà những người trẻ dưới 35 và đã đạt đến 4 Đẳng, cả nam, nữ, và các thanh niên, trình diễn Aikido cũng như thế.
Tôi với thầy Miyamoto được yêu cầu giám sát trong lần tổ chức trước. Nhiều người đến, họ biểu diễn cho chúng tôi xem và chúng tôi đưa cho họ vài lời khuyên. Có người có kỹ thuật rất tốt, số khác không tốt lắm, điều đó tùy thuộc vào sự phát triển mỗi nước và vào kinh nghiệm mỗi người, nhưng chúng tôi cố gắng làm cái gì đó. Ở Combat Games lần thứ nhất thì mọi thứ cũng bình thường nhưng chất lượng Combat Games ở St. Petersburg thì khá tốt. Đó là những hình ảnh đẹp của Aikido. Nhưng dĩ nhiên, luôn có người chỉ trích và nó đó không phải là Aikido. Tôi muốn những người đó cho tôi thấy Aikido của họ thế nào, và có sự dũng cảm để thể hiện nó và chấp nhận những lời chỉ trích. Tôi đến đó vì tôi được yêu cầu, nhưng nó có thể là người nào khác. Thành thật mà nói, tôi không mặn mà mấy đến việc đi nhưng tôi phải làm nhiệm vụ.
Cuộc họp của IAF vừa rồi ở Cluj tháng Chín vừa rồi. Waka Sensei (Thiếu Chủ) cũng ở đó với một vài uchi-deshi nhưng tôi lẽ ra đã không phải đi. Tôi đã không được yêu cầu và tôi đã dự kiến có một seminar vào ngày đó. Aikikai có đôi chút lo lắng và thầy Tani đã gửi thư yêu cầu sự hiện diện của tôi.

Guillaume Erard: Thầy dường như có mặt ở mọi nơi và thầy giao tiếp giỏi, thầy đã có kế hoạch cho nghiệp của mình sớm như thế nào?
Christian Tissier: Không hề có kế hoạch trước, thật sự, chưa bao giờ. Mọi thứ tự nhiên đến. Tôi chưa bao giờ lên kế hoạch gì cả, nó cứ thế diễn ra từng chút từng chút một. Có người nói tôi có nó trong tiềm thức nhưng tôi chưa bao giờ có mục tiêu đó. Tôi đã dạy tiếng Pháp ở viện Pháp Nhật, việc đó diễn ra khá tốt vì tôi giỏi tiếng Pháp mà. Tôi cũng xuất hiện trên TV ở Nhật, lúc đó tôi là người mẫu. Những cuộc phỏng vấn đầu tiên ở Pháp diễn ra tốt đẹp vì tôi trả lời không vấp. Mấy người trong hãng truyền hình nói với tôi rằng điều đó khác so với các vận động viên khác. Tôi chưa bao giờ gọi đó là truyền hình hay phóng sự. Cứ hỏi tạp chí Karate Bushido, chính họ liên tục yêu cầu tôi.

Guillaume Erard: Nếu thầy có thể quay ngược thời gian, thầy có muốn thay đổi gì không?
Christian Tissier: Tôi không nghĩ mình sẽ thay đổi cái gì. Không có gì là hoàn hảo cả.
Guillaume Erard: Có những điều người ta hiểu lầm?
Christian Tissier: Luôn có những hiểu lầm, tôi đồng ý nhưng nó diễn ra mỗi ngày. Chắc chắn, có những mối quan hệ mà tôi không nên có, đó là điều tôi hối tiếc. Nhưng đó không quan trọng lắm. Tôi thỉnh thoảng giữ thái độ cứng rắn với một vài người và không nhận ra điều đó đã ảnh hưởng tới cá nhân họ tới mức họ bỏ hẳn Aikido. Tôi không phải, tôi đã không đủ cởi mở tiếp thu, nhưng rồi, người đó cũng có lẽ không hiểu được ý của tôi. Những việc như vậy xảy ra mỗi ngày. Có lẽ tôi đã làm việc gì đó thật tệ, nhưng không phải trong trường hợp này.

Guillaume Erard:Thầy từng nói về chấn thương đầu gối của thầy trước đây, nó có làm thầy phải thay đổi Aikido của mình không?
Christian Tissier: Tôi cảm thấy ổn, và đầu gối tôi cũng chẳng khá hơn theo thời gian. Tôi hối tiếc vì tôi đã phạm sai lầm khi đầu gối tôi mới bị gẫy. Đó là thời gian mà giữa tôi, thầy Shibata và thầy Miyamoto có sự cạnh tranh. Sụn chân tụi bị vỡ nhưng tôi vẫn đi tập và quỳ seiza một tiếng trên sàn gỗ, cố chịu đau. Đó là sự ngu ngốc nhưng tôi đã tỏ ra mình như là một samurai trẻ tuổi vậy. Nhiều năm sau tôi phẫu thuật và tối hôm sau, tôi đã lên thảm, và ngày kế đó là seminar ở Dijon. Đó thật ngu xuẩn.
Nó đã thay đổi tôi theo cách là khi tôi thấy ai đó với đầu gối không tốt tôi bảo họ rằng cơ thể mình là quan trọng. Nó nhắc tôi nhớ chuyện mà thầy Endo thường kể. Khi tôi gặp thầy Endo, thầy khá rắn và bạo lực. Một ngày nọ thầy gãy vai trong buổi biểu diễn với Đạo Chủ. và thầy Yamaguchi nói với thầy ấy là "anh định tiếp tục như thế nào với cái vai bị gãy ở vào tuổi anh?"
"Nếu đó là Aikido, nên dừng lại vì bây giờ anh vô dụng rồi." Nên thầy bắt đầu suy nghĩ và từ đó thầy đã thay đổi Aikido của mình. Trong trường hợp tôi, nó đã không làm thay đổi Aikido của tôi, tôi vẫn muốn được tập luyện với cái đầu gối của mình. Thật là khó chịu khi phải giải thích cái gì đó mà bạn không thể làm được. Nhưng đầu gối tôi không tốt nên tôi phải yêu cầu ai đó thực hiện động tác và tôi chỉ dạy bằng lời nhưng điều đó làm tôi khó chịu. Tôi khó chịu vì tôi không hạ thấp được, đầu gối tôi không thể gập lại nữa. Tôi hay thực hiện ikkyo và nikyo cùng một bên mà gối tôi có thể quỳ xuống được.
Ngoài việc đó ra, Aikido hỗ trợ tôi rất nhiều.Tôi có nhiều niềm vui trong luyện tập. Tôi vẫn có thể đánh những kỹ thuật tôi muốn trong tư thế đứng nhưng một ngày khi tôi không còn khả năng, tôi sẽ ngừng chỉ dạy. Tôi cảm thấy không phù hợp khi chỉ dạy những người trẻ tuổi và những người còn có sức khỏe thực hiện những thứ mà bản thân mình thì không làm được.

Guillaume Erard: Khi thầy nhìn các học trò mình ngày hôm nay, thầy có thấy cái mà thầy đang hy vọng khi truyền dạy?
Christian Tissier: Đó là điều mà tôi suy nghĩ tới gần đây, thật thú vị. Tôi đã có nhiều thế hệ học trò. Tôi đã dạy phần lớn các thầy trong Hiệp Hội của Pháp, cũng như một vài người trên thế giới. Thế hệ đầu tiên như là Gérard Dumont mà dạo gần đây có phần đứng ra bên ngoài. Sau đó thì có Patrick Bénézi và Bernard Palmier, sau là Philippe Gouttard, rồi tới những người như Pascal Norbelly, người hầu như bên Nhật ít biết tới. Hai thế hệ gần đây như là Bachraty, Gonzales, Pascal Guillemin thì có sự nghiệp rất tuyệt vời.Bây giờ tôi có Fabrice Croizé người vừa được thăng 5 Đẳng với Hélène [Doué], và một vài người trẻ mà anh có thể gặp gỡ sau này, những người 3 Đẳng thực sự muốn tập luyện.

Guillaume Erard: Là một người thầy, thầy có những kỳ vọng gì với những học trò ruột của mình?
Christian Tissier: Tôi không đòi hỏi, tôi chỉ dạy những ai muốn học. Chừng nào họ còn ở đây, tôi sẽ làm hết sức mình để có mặt và dạy càng nhiều càng tốt. Tôi không cần sự đền đáp, tôi không phải tỏ ra là Thầy, tôi không yêu cầu họ phải mang túi cho tôi. Tôi chưa bao giờ đòi hỏi bất cứ gì. Lý do là cuộc sống tôi đẹp đẽ, nó không thể tốt hơn, gia đình tôi, con tôi, tôi yêu thích cái mình làm, tôi chẳng có vấn đề gì cả. Tôi không hiểu tại sao tôi phải đòi hỏi cái gì. Nếu tôi có thể giúp đỡ người khác bất cứ cái gì, tôi sẽ cố giúp nhưng tôi không đòi họ phải trả ơn tôi.
Tôi để ý một số thầy dạy Aikido luôn giữ chặt học trò mình. điều đó làm học trò họ ở lại, có thể là vì lợi ích gì đó hay vì sự tiến cử. Tôi không giống như vậy. Do đó, tôi có nhiều học trò cũ mà tôi vẫn giữ liên lạc với họ dù tôi rất ít khi gặp. Họ có võ đường riêng, Họ đã 50, 55, họ có con, nên họ thỉnh thoảng mới tới đây. Họ đánh tốt, nhưng không phải giống cái tôi đánh bây giờ.

Guillaume Erard: Họ không đi theo sự phát triển của thầy...
Christian Tissier: Họ đã không theo nhưng họ có sự phát triển của riêng mình. Tôi không có gì phản đối việc đó cả. Tuy nhiên, nếu họ đến lớp của tôi bây giờ, họ sẽ cảm thấy lạc lõng, họ cảm thấy họ không làm được. Đôi lúc việc ấy khiến họ trở nên xa cách, nên chúng tôi gặp nhau thưa dần. Đây là tại sao khi tôi trở về từ Nhật những năm 1976 hay 77, tôi vẫn trở lại Nhật Bản 2 lần mỗi năm, mỗi năm khoảng 4 tháng, trong vòng 10 năm để giữ mối liên hệ với với thầy Yamaguchi. Thầy cũng tới Pháp 2 lần mỗi năm và tôi ở Nhật 2 tháng vào mùa đông và 2 tháng mùa hè trong 10 năm. Sau đó, con trai tôi ra đời năm 82 và khi anh 5 Đẳng hay 6 Đẳng, anh không đi Nhật theo cách như trước nữa. Quan trọng là giữ sự liên kết với thầy Yamaguchi quan trọng vì Aikido của thầy thay đổi mỗi 3 tháng. Các nguyên lý vẫn giữ nguyên nhưng nó khác, nên giữ mối liên kết đó thật quan trọng.