Yoshimitu Yamada

[wago]

Một bài phỏng vấn thầy Yamada Yoshimitsu

Nếu có một điều muốn truyền đạt lại cho tất cả võ sinh aikido thì thầy sẽ truyền đạt điều gì?
Tôi muốn mọi người hướng đến một trình độ aikido cao hơn thông qua việc luyện tập tích cực và vui vẻ.

Việc dạy đã ảnh hưởng thế nào đến sự phát triển của thầy trong suốt sự nghiệp aikido của thầy?
Bởi vì tôi bắt đầu dạy aikido từ sớm, tôi nghĩ tôi phát triển nhiều hơn khi tôi dạy hơn là tôi luyện tập. Tôi hiểu cái nhìn của một người học, và đồng thời có một cái nhìn rộng hơn, nên tôi có thể giải quyết một số vấn đề một cách tích cực hơn. Cách tôi dạy võ sinh bên Nhật không hiệu quả khi dạy bên Mỹ. Võ sinh ở đây cao to hơn, và tôi cần có cái gì đó thuyết phục để chứng minh. Về hình thể tôi không bằng họ, nên di chuyển của tôi chắc chắn phải trở nên rộng hơn.

Thầy đã hình thành và phát triển nên aikido của riêng mình như thế nào?
Tôi tìm thấy aikido của tôi như thế nào à? Tôi bị ảnh hưởng rất nhiều bởi 3 người, thầy Kisaburo Osawa, thầy Koichi Tohei, và đạo chủ Kisshomaru. Một cách tự nhiên, tôi hấp thụ những gì tôi học được từ các thầy theo cách của tôi. Tôi học cách di chuyển như nước và rộng cùng với cách tạo không khí học tập hòa hợp và ấm áp từ thầy Osawa. Từ thầy Koichi Tohei tôi học cách không sử dụng sức mạnh cơ bắp và thả lỏng cơ thể mà trở nên mạnh mẽ và mềm dẻo. Aikido của thầy Tohei cho tôi biết làm thế nào để dạy những người ngoại quốc to hơn mình. Và tôi tìm thấy ở đạo chủ Kisshomaru sự thuần khiết của kỹ thuật, cái đó cực kỳ quan trọng. Thầy trung thành với kỹ thuật căn bản, nói cách khác là chính thống và không không phô trương.

Thầy có thấy bất kỳ khía cạnh nào của aikido hiện giờ làm thầy cảm thấy khó chịu?
Gần đây, dường như với tôi mọi người đang dựa vào những tình huống giả định. Nhiều người them vào cái nhìn của cá nhân họ, với suy nghĩ rằng “theo tình huống như vậy, thì mọi thứ sẽ phải như vầy theo giả định”. Nó có vẻ logic bởi vì chúng ta được dạy “uke nên được di chuyển như thế nào”. Tuy nhiên, không ai té “theo cách đúng như vậy” nếu họ không biết cách làm như vậy. Tôi cảm thấy khó chấp nhận khi một người luyện tập aikido gần như vậy. Tôi thật sự nghĩ họ sẽ trở nên khinh suất với cách nghĩ và luyện tập như vậy.

Thầy nghĩ như thế nào về việc học từ các thầy khác nữa ngoài người thầy chính của mình?
Về việc này, tôi cảm thấy tôi đã được dạy aikido một cách nghiêm khắc từ thầy Kisshomaru. Xét cho cùng, để tiến xa việc được dạy bởi một người thầy tốt hết sức quan trọng. Cũng quan trọng là việc học từ nhiều thầy khác nhau nếu mình có cơ hội. Quan trọng là phải biết nắm lấy cơ hội với sự cởi mở, không bị bó buộc bởi khuôn khổ của chính mình. Nếu tìm thấy thứ gì giá trị trong những cơ hội như vậy, mình phải chớp lấy không chút do dự. Tuy nhiên, cũng không nên bắt chước hoàn toàn, mà nên hiểu những gì mình nhìn thấy. Mỗi người có cơ địa khác nhau, nên chỉ đơn giản bắt chước người khác với cơ địa khác mình sẽ khiến trông rất tức cười.
Có những thầy aikido cấm đoán học trò mình tham dự seminar của thầy khác. Tôi không cấm học trò mình, và tôi nghĩ điều đó quan trọng. Mỗi thầy đều có cái hay, và võ sinh nên có khả năng học cái ấy. Con người chúng ta đều khác nhau, và chúng ta đều hay giỏi ở mặt nào đó.

Có cái gì trong luyện tập hằng ngày mà thầy thấy sẽ cản trở ngươi ta tiến bộ?
Có người đã luyện tập theo cách mà họ khó có thể tiến bộ, cho dù họ có tập bao nhiêu năm đi chăng nữa. Họ không quan tâm rằng họ đang mắc phải những lỗi cơ bản như là không đứng trong thế hanmi hay chuyển động một cách ẩu thả và lơ đễnh, thậm chí ngay cả khi họ trở thành đai đen. Nếu là đai trắng làm sai hay không thể di chuyển đúng thì còn có thể chấp nhận được. Tuy nhiên, không thể tiến bộ nếu người ta chỉ thực hiện kỹ thuật một cách lơ đễnh trong khi vẫn nghĩ rằng mình đang thực hiện kỹ thuật một cách đúng đắn. Mỗi kỹ thuật đều có tư thế đứng đúng đắn. Cần phải làm cho đúng. Tuy nhiên, nhiều người, vì lý do nào đó, quá chú trọng đến phần trên cơ thể và di chuyển chân một cách cẩu thả. Vì trong aikido bạn tập mình vẫn ngã, nên mọi người có khuynh hướng nghĩ rằng mình đang thực hiện kỹ thuật đúng. Tôi ghét cay ghét đắng cái ấy khi tôi quan sát thấy điều ấy trong các buổi thi. Các kỹ thuật phải được thực hiện rõ rang và thuyết phục đến mức độ mà nó tạo hiệu quả trên bạn tập của mình. Nếu không, việc luyện tập trở nên vô nghĩa. Vị trí và thăng bằng phải được luôn được giữ đúng. Để làm được việc đó thì bước chân phải chắc chắn. Lúc đó kỹ thuật mới thực hiện được theo dòng chảy và thăng bằng được giữ sau khi ném đối phương, làm cho toàn bộ sự di chuyển trở nên tuyệt đẹp.

Các thầy có thể làm gì để giúp võ sinh tránh được những lỗi lầm đó?
Đôi lúc việc dạy cũng có vấn đề. Có những thầy dừng động tác của học trò lại và cố gắng chỉ cho học trò những chi tiết nhỏ. Học trò sẽ không tiến bộ nếu được dạy theo cách như vậy. Cứ để cho học trò tự tìm hiểu và khám phá. Chừng nào các điểm quan trọng được chỉ dạy một cách rõ rang, không cần thiết phải chỉ cho học trò những chi tiết nhỏ. Ví dụ, trong trường hợp dạy cho một người mù cách đi từ điểm A sang điểm B, lúc đầu người mù phải được chỉ để có thể tự mình đi đến điểm B. Trên đường đi, người ấy có thể va vấp hay té ngã. Thậm chí, người ấy có thể sẽ không đi đến được điểm mong muốn. Theo cách như vậy, dần dần theo thời gian người ấy cũng có thể đạt được đến việc có thể lần theo đường để đến địa điểm cuối cùng. Các chi tiết nhỏ nhặt có thể được học sau. Nếu dừng lại lien tục và bảo “Chỗ này nguy hiểm, cẩn thận”, mỗi lần như vậy, người ấy sẽ không thể học được cách đến được địa điểm cuối. Tương tự như vậy, nếu cứ dừng và dạy những điểm nhỏ nhặt ngay từ đầu, việc luyện tập chẳng vui chút nào.

Có điều gì khác mà thầy muốn nói về thái độ luyện tập của võ sinh?
Một điều tôi muốn nhấn mạnh là phải có thái độ tích cực với việc luyện tập. Bạn không thể tiến xa nếu có sự nghi ngờ về aikido. Chắc chắn một cách tiến bộ là giải đáp các câu hỏi; tuy nhiên cách đó chỉ dành cho những người đã học được aikido một lượng đáng kể. Sẽ lãng phí thời gian nếu trong khi luyện tập bạn chỉ nghĩ “liệu đòn ikkyo có hiệu quả trong thực tế không?”. Tôi nghĩ luyện tập aikido cần phải tích cực và nghiêm túc. Tôi không có ý nói phải khổ luyện bởi vì điều quan trọng là mình phải thích tập. Tôi hy vọng người ta luyện tập aikido một cách đam mê đi cùng niềm vui. Aikido rất uyên thâm. Tôi mong ước mọi người cảm thấy hài long với trình độ hiện tại – cho dù họ đang tiến bộ ở một mức độ nhất định – nhưng đồng thời họ vẫn hướng đến một trình độ cao hơn và luyện tập một cách vui vẻ.

Dịch: Kansha Dojo