Cơ sở võ học của AIKIDO

[BMTD]

3.11 Quan niệm về Đan điền

Người ta còn cho rằng vùng dưới rốn là nguồn gốc của khí trong cơ thể và gọi vùng đó là đan điền. Vị trí chính xác của đan điền không được xác định rõ; các võ sư Aikido thường cho là nằm dưới rốn khoảng 5cm.

Chúng ta cần biết rằng hông eo là vùng nối giữa chi dưới (chân) với thân mình và là bệ đỡ để cho toàn bộ thân mình tựa vững trên 2 chân. Vì vậy, các cơ vùng hông eo đa phần đều là các cơ rất khỏe để giữ cho cơ thể vững vàng ở tư thế đứng thẳng và chịu được sức nặng của toàn cơ thể. Theo đó,

- Nếu giữ vững sao cho trọng tâm luôn nằm ở vùng hông eo, nhất là ở trung tâm của vùng này, thì chúng ta không bị mất thăng bằng. Điểm trung tâm này hầu như luôn nằm giữa 2 chân nên rất ít khi rơi ra khỏi mặt chân đế. Nếu bỏ qua các quan niệm siêu hình về đan điền và khí thì điểm trung tâm của vùng hông eo chính là đan điền.

- Khi ra lực, nếu kiểm soát được các cơ vùng hông eo sao cho cơ thể tựa vững vào vùng này thì lực phát ra rất mạnh và chúng ta có cảm giác như lực xuất phát từ đan điền mà nhiều võ sư mô tả là khí cuộn chảy từ đan điền tuôn trào thành sức mạnh ở tay hoặc chân (đá).

PS: Một trong những công phu tuyệt đỉnh của Aikido là giữ cho trọng tâm luôn nằm ở đan điền, ngay cả trong lúc di chuyển. Theo các võ sư Aikido, bí quyết để đạt được công phu này nằm ở khả năng hòa hợp giữa tinh thần và thể xác như chúng tôi có nêu trong Nguyên lý tâm-thể hiệp nhất (xem ở những bài viết sau “Nguyên Lý Aikido và nguyên tắc thực hành”). Tuy nhiên vấn đề còn tranh luận là sử dụng phương pháp luyện tập nào để đạt được khả năng hòa hợp này. Một số võ sư cho rằng cứ luyện tập bền bỉ các đòn thế Aikido, đến một lúc nào đó sẽ tự khắc đạt được công phu này (Moriteru Ueshiba, Chưởng môn hệ phái Aikido chính tông Aikikai); một số võ sư khác lại cho rằng cần phải luyện tập khả năng này bằng phương pháp thở misogi, thở bằng khí hoặc khí công. Quan niệm này là nền tảng cho hệ phái Ki-Aikido của võ sư Koichi Tohei.

Xin trích dẫn một câu nói khuyết danh:

“AIKIDO không thiếu những tuyệt đỉnh công phu, chỉ hiềm nỗi công phu AIKIDO của ta chưa tuyệt đỉnh.”