Bài chót:


Trong suwariwaza thì phải quì gối. Trong tachiwaza thì võ sinh tha hồ dùng hông, lên xuống , trước sau, phải trái như ý muốn. Võ sinh muốn đi hướng nào cũng được. Trong suwariwaza, võ sinh quì seiza và trong tư thế đó, khg thể nào xuống thấp hơn được nữa mà chỉ có thể đi lên. Bước tới hay lui cũng khg dễ. Đó là những gò bó mà võ sinh phải đương đầu và phải tập cho quen.

Trong Hani handachi, võ sinh cũng phải đối đầu với những gò bó vừa kể nhưng địch thủ được tự do ra đòn hơn.

Nếu nghĩ là trong thời đại hiện tại, chúng ta ngồi ghế nhiều hơn là quì seiza và khg cần tập như vậy nữa là 1 lỗi lầm lớn. Mỗi waza/kỹ thuật có lý do tồn tại. Khi dạy thì phải hiểu tại sao phải dạy. Nhiều người vì khg hiểu những lý do đó nên khg ngại thay đổi theo ý mình.

Sau đó, thầy Kondo mời nhà báo lên phòng tập cho " nếm mùi " những gì thầy vừa nói. Phòng tập ở lầu trên cùng và có rất nhiều bảo vậtđược gắn trên tường : mấy calligraphy do ST hay thầy Tesshu viết, bokken của Sokaku Takeda, của con ông ấy và của thống đốc Takeshita



Bây giờ, nhiều Võ sư / HLV khg biết/hiểu Aiki là gì. Đa số nghĩ đó là sự hoà hợp, là vũ trụ ... Aiki là waza (kỹ thuật). Võ sư /HLV khg thể gỉai thích được vì chính họ cũng khg biết. Sữ hoà hợp (harmony), vũ trụ (universe) khg có liên quan gì đến waza ! (Waza vừ có nghĩa là đòn/kỹ thuật nhưng cũng có nghĩa " principe par extension (tiếng Pháp) / extension principle ".

Trên phương diện kỹ thuật, Aiki là 1 yếu tố, 1 nguyên lý cụ thể, rõ ràng, có thể chứng minh, có thể giảng dạy và có thể truyềndạy cho người khác được. Cách áp dụng của Aiki là những khác điểm giữa kỹ thuật của Daito ryu Aikijujitsu và Daito ryu Jujitsu. Cùng 1 đòn, cùng 1 kỹ thuật, nhưng cách ra đòn giữa Aikijujitsu và Jujitsu rất là khác.

Cách thức đòn HKD shomen uchi Ikkyo mà trong Daito ryu gọi là Ippon dori, đó là cách đánh Jujitsu. Trong HKD, tất cả các đòn phải dùng Aiki. Thiếu Aiki, những đòn đó khg thể dùng đối với người to con và khoẻ mạnh hơn mình.

Cách tập bây giờ có sự thông đồng giữa thầy và trò, giữa bạn tập với nhau, và tôi khg biết là họ có tự giác hay khg nữa. Nếu họ đánh thật tình, chưa chắc đòn đó chạy vì họ khg dùng Aiki và khg biết Aiki là gì. Trong tất cả các đòn như Shihonage, Kotegaishi, Ikkyo, lúc nào cũng phải có Aiki.



NB : Aiki có thề nhìn thấy 1 cách dễ dàng ?

Kondo : Đương nhiên. Aikijujitsu bao hàm là địch thủ bị MTB ngay khi có contact. Làm dịch thủ MTB sau khi đứng đúng tư thế là Jujitsu. Aiki là trực tiếp, là ngay tức khắc.

Khg có kiểu " bố trí " trước khi làm MTB. Khg có kiểu đó trong Shihonage, Kotegaishi hay bất cứ kỹ thuật nào khác. Trong tất cả thế công, từ nắm tay dến đấm, chém, làm địch MTB với Aiki phải trong chớp nhoáng.

Có nhiều cách làm địch thủ MTB, tùy theo đòn. Đó là cách dạy cụ thể của Aiki. Jujitsu là cách làm chủ sau khi contact, ví dụ như là khi bị năm. Jujitsu là những kỹ thuật dựa trên cách làm cho địch thủ đau. Vì vậy, khg dễ gì áp dụng cách đó với những người to và khoẻ hơn mình. Hơn nữa, nếu phải dựa trên cách kềm chế trên những khớp xương, 1 địch thủ to và khoẻ hơn sẽ cưỡng lại 1 cách dễ dàng.

Thầy Kondo áp dụng nhiều đòn theo kiểu Jujitsu trên " nhà báo ". Và như đã nói, tuy MTB khg có ngay từ đầu, nhưng nỗi đau khi bị kềm chế thì khỏi nói. Khi những đòn đón được áp dụng với Aiki, cách ra đòn khác hẳn nhưng kết quả cũng khác luôn. Những kỹ thuật rất có hiệu quả, làm địch thủ MTB và có thể duy trì sự MTB đó. Cái đau cũng chẳng kém gì cái đau của Jujitsu.


Ít ai biết Aiki là gì. Aiki là cách làm MTB (kuzuchi). Cái khó là làm duy trì cái MTB đó 1 cách nhẹ nhàng và liên tục, nếu khg thì đòn đó kể như đã kết thúc. Ví dụ như 1 đòn Kotegaishi lớn, mình sẽ mất cái suzuchi và còn có thể biụ ăn đấm. Những động tác vòng cầu bự, tuy đẹp mắt nhưng thật ra rất nguy hiểm và vô dụng. Khi biểu diễn, những động tác đó hay được dùng, nhưng trong Daito ryu, khg bao giờ ai làm vậy hết.



NB : Thầy có thể nói lên sự liên hệ giữa kiếm trong cách gảng dạy của thầy ?


Kondo : Lúc nào cũng nghĩ kỹ thuật từ 1 đòn kiếm ra. Cách dạy đó thay đổi cai nhìn về 1 kỹ thuật. Khi tay khg, thì 1 đòn có thể làm nhiều cách, nhưng nếu nghĩ là cầm kiếm thì khả năng ra đòn sẽ hạn chế hơn. Áp dụng cách nhìn này cho mình và địch. Tương tượng tập với người tay khg, cầm bokken, Iaito hay 1 katana. Lúc đó bạn sẽ thấy tất cả những gì khg thể làm được ...



NB : Cám ơn thầy



Cuộc phỏng vấn dự trù trong 1 tiếng đã kéo dài tới 7 tiếng.Người mà, trong thời trai tráng được mọi người đặt tên là " Ác quỉ Kondo " đã độ lượng tiếp đãi anh aikidoka nhà báo và cũng đã cho coi nhiều báu vật liên quan tới lịch sử HKD và Daito ryu mà ông ấy có nhiệm vụ giữ và duy trì cho những thế hệ sau.