Bài 4


NB : Thầy Tokimune là 1 người như thế nào ?


Kondo : Lần đầu tiên tôi gặp ông ấy, tôi mới 16 tuồi. Và tới năm 21t, tôi khg dời ông ấy nữa. Ông ấy là 1 phần của đời tôi và tôi khg thể nào nói về ông ấy trong 1 vài câu. Trong 30 năm gần gũi với ông ấy, thời gian đó là 1 thới gian vô giá, có rất nhiều chuyện đã xẩy ra cho tôi.


NB : Bây giờ, ông cũng hay ra ngoại quốc dạy võ. Có gì thay đổi khg ?


Kondo : Đương nhien là có. Trước nhất là thái độ và cư xử của võ sinh như tôi đã nói rồi. cái thay đổi lớn nhất là cách giảng dạy. Lúc xưa, thời thế hệ của thầy Tokimune, thầy khg có giao thiệp với võ sinh ngoại quốc. Nhất là khi thầy ở quê. Chuyện đó còn khó nữa.

Trong vòng 1 thời gian dài, và tôi nghĩ là trong tất cả các môn võ, tôi thấy có 1 sự " thờ ơ " với võ sinh ngoại quốc. Những người " du khách võ " (martial tourist) mà tới tập trong 1 thời gian ngắn, nhận được vài " đẳng kỷ niệm " (Dan souvenir), và trong vài trường hợp, có thể nói là họ " mua " đẳng.

Những người đó, khi về xứ, họ trở thành những người có " đai cao ", có thẩm quyền. Trong vài trường hợp, họ được phép thăng đai, nhưng đa số họ tự ý cho phép mình thăng đai.

Có nhiêù người còn siêu hơn nữa, họ cắt đứt mọi liên lạc với hombu.

Hãy cứ nhìn ví dụ Judo đi. Môn võ này vẫn còn là 1 truyền thống Nhật, nhưng định mệnh khg còn ở Nhật nữa. Bên Pháp, đai của Kodokan (tổng đàn Judo Nhật) khg được công nhận và khg được cấp. Bằng Aikikai cũng vậy luôn.

Mấy thầy Aikikai phải tùy thuộc vào những cơ quan của chính phủ Pháp để sang dạy. Tôi thấy rất lạ là cái xứ mà chế ra môn học đó khg có thẩm quyền trên cho số phận của môn đó .... Vì những chuyện như vậy đã xẩy ra và có thể xẩy ra cho Daito ryu nên tôi rất thận trọng.

Bên Pháp có 1 hệ thống khác. Pháp là 1 xứ với 1 luật pháp khác Nhật và vì vậy tôi khg làm được gì. Những đó là 1 ví dụ diển hình khi 2 guồng máy khác nhau khg ăn khớp với nhau, nhất là trong trường hợp truyển động võ cổ chuyền.







NB : Tôi nghe nói là thầy khg thu tiền khi dạy võ ?


Kondo : Đúng. Tôi có 1 nghề nghiệp vững chắc. Tôi khg sống về nghề võ và tôi khg ăn 1 xu nào từ nghề võ. Dó là 1 đặc điểm của võ đường tôi từ ngày thành lập cho tới nay, hơn 40 năm.

Võ sinh vẫn đóng niên liễm và đóng tiền khi thi lên đai, nhưng tôi khg bao giờ đụng tới số tiền đó. Võ đường có 1 người thủ quỹ và khg 1 đồng nào qua tay tôi. Số tiền đó được dùng để trả tiền di chuyển, hotel khi võ đường cử người đi biểu diễn.

Ngay cả võ đường, tuy tôi là chủ võ đường nhưng tôi khg lấy 1 xu. Tôi để võ đường này cho hội xử dụng và tôi trả luôn cả tiền điện nước. Chính vì vậy mà trong nhóm, khg bao giờ có chuyện cãi vã gì hết ...

Võ đường khg phải là 1 business. Tôi áp dụng cách nghĩ này cho luôn Daito ryu. Nếu quá chú trọng tới tiền bạc, lời lỗ, tôi khg thể nào vừa lo cho Daito ryu, vừa lo cho võ đường và vừa làm việc của tôi. Cách nhìn này sẽ khg thể kéo mãi được. Hoàn cảnh tôi cho phép tôi làm như vậy vì tôi đứng đầu 1 công ty xây cất.



NB : Còn những vấn đề thừa kế từ khi thầy Tokimune qua đời ?


Kondo : chuyện đó có. Có 1 số tên bịp, lấn chiếm chức soke và khg tôn trọng ý muốn của thầy Tokimune. Đó là thời kỳ đáng buồn, khó xử và rất tế nhị. Sau cùng, tôi là người học trò duy nhất còn sống đã được bằng kyoju dari năm 1974, học trò duy nhất được thăng soke kyoju dari (HLV đại diện chưởng môn) và kaga hombucho (người phụ trách ngoại giao) năm 1988 và cũng là người nhận bằng menkyo kaden cùng năm, tôi đúng ra làm người thừa kế.


NB : Tôi có đọc thấy là thầy có học với thầy Kotaro Yoshida. Thầy Yoshida chỉ dạy Dato-ryu hay cũng dạy luôn cả Yanagi-ryu? (Kotaro Yoshida, học trò trực tiếp của Takeda Sokaku và cũng được bằng kyoju dari.)


Kondo : Tôi hơi hoài nghi về võ đường này. Tôi là người học trò cuố cùng của thầy Yoshida Kotaro và tôi khg bao giờ nghe tới Yanagi-ryu, dù chỉ 1 lần. Tôi nghĩ đó là 1 nmôn võ được Kenji, con thầy Yoshida, dạy, và khg có dính líu gì tới người cha hết.


NB : Theo thầy, ngoại trừ Tokimune ra, bao nhiêu người đã hiểu và học từ Takeda Sokaku ?


Kondo : lại 1 câu hỏi khó trả lời ! Với Isshi soden, tui nghĩ có rất ít người. Ngoài chuyện đó ra, trong tất cả những người đã học với Sokaku Takeda, Morihei Ueshiba của Aikikai là người gần gũi Sokaku Takeda nhất. Kỹ thuật Morihei Ueshiba và kỹ thuật Daito ryu khá giống nhau.


NB : Thật vậy ?


Kondo : đúng, rất giống. Có thể có nhiều người nghĩ là rất khác và khg thấy sự gần gũi đó. Nếu anh có thấy những hình cũa Morihei Ueshiba chụp ở Noma dojo, những kỹ thuật đó là kỹ thuật Daito ryu. Những kỹ thuật đó đã thay đổi hay là các thầy Kisshomaru, Sunadomari hoặc 1 số võ sinh khác đã biến chế thì tôi khg biết. Tôi thấy là so với tất cả các võ sinh của Takeda Sokaku, Morihei Ueshiba là người có kỹ thuật giống Sokaku Takeda nhất.

Có 1 điều phải nhắc lại trong trường hợp của Morihei Ueshiba. Ông ấy, khác với thầy Hisa, khg có bằng menkyo kaden. Theo tôi nghĩ thì vào thời kỳ Ueshiba học với Sokaku Takeda, bằng đó chưa có trong Daito ryu.

Trong Daito ryu, chúng tôi có bằng Kaishaku soden. Kaishaku nghĩa là hiểu. Bằng đó có nghĩa là người nhận dã hiểu và đã thụ giáo. Kaishaku soden là 1 bằng chứng nhận người được bằng đó, khg phải đã thuộc kỹ thuật mà cũng đã hiểu những gì đã học. Và thầy Morihei Ueshiba đã được bằng đó từ Sokaku Takeda. Bằng đó là bằng cao nhất ở thời kỳ đó. Đó chỉ là ý kiến riêng của tôi.


NB : tại sao lại có bằng menkyo kaiden ?


Kondo : Tôi khg có câu trả lời chính xác nhưng có 1 ít ý kiến. Trong Kobudo, khg ai dùng kaishaku soden. Chỉ có Daito ryu mới có bằng đó.

Thời thầy Sokaku Takeda, Asahi shinbun là 1 nhật báo lớn nhất Nhật. Tonedate-san là nhà xuất bản và Takuma là người phụ tá chính. 2 người này là nhân vật quan trọng trong thời kỳ đó và cả đều theo học Sokaku Takeda.

Nhiều người đã nhắc thầy Sokaku Takeda nên dùng từ Menkyo kaiden. Chính vì vậy nên 2 người trên đã nhận bằng đó : Hisa vì trình độ kỹ thuật, còn Tonedate nhờ sự giúp đỡ mà thôi. Ở thời kỳ đó, tôi khg nghĩ là có phân biệt sự khác biệt kỹ thuật và " giúp đỡ ". Tôi nghĩ là Morihei Ueshiba, với bằng kaishaku soden, đã học được tất cả những kỹ thuật Daito ryu tương đương với bằng menkyo kaden.






Còn tiếp ...