Mình thì mới tập aikido, còn rất nhiều điều phải học hỏi, nhưng đã từng nghe nhiều chủ đề nói về aikido là tình thương, điều đó là hoàn toàn đúng, nhưng tổ sư cũng từng nói "một người nào đó tấn công mình thì có nghĩa là người đó đang cố phá hủy cân bằng vũ trụ, và aikido giúp chúng ta đưa sự cân bằng đó về như ban đầu" mình nhớ đại khái là như vậy, nhưng trong một số trường hợp bất đắc dĩ, nếu chúng ta gặp một số kẻ thực sự muốn "sát" chúng ta thì sao, một tên thì không nói, nhưng nhiều tên cùng tấn công 1 lúc thì sao, và liệu lúc ấy bản năng của chúng ta cũng lỡ sát 1 số tên bằng tay không như anh chàng karate như anh tkdkid đã kể thì sao,liệu có ai biết được là ta tự vệ như anh tkdkid cũng đã nói ?! Nhưng nghĩ kỹ lại, một là chúng hai là ta, bạn sẽ chọn ai! Sư tổ từng nói với thầy Minoru Mochizuki "Đúng là chúng ta không để thua ai, nhưng nếu con chỉ toàn muốn chiến thắng với kẻ địch thì đúng là con chưa hiểu về aikido rồi." Nói chung, aikido để dùng tự vệ hay không thì hãy nhìn lại một số thầy như thầy gozo shioda, thầy koichi tohei thì có lẽ chúng ta sẽ thấy được, còn chúng ta học aikido thì hãy là aikido, hãy nhớ những gì tổ sư dạy bảo, hãy nhớ aikido là tình thương đừng để dùng để hại người, và việc tự vệ thì tùy trường hợp, cứ nghĩ nếu đánh 1 tên côn đồ cho đến chết hay chỉ để lại cho hắn 1 số thương tích nhẹ hay ác hơn là gãy tay thì đó cũng là 1 bài học nhớ đời để không làm điều xấu nữa thì việc nào nên hơn, nhưng cũng không thể kể đến 1 số kẻ sát nhân, muốn đánh ta đến bức đường cùng thì nên nhớ bạn học võ (bất kỳ võ nào) việc đầu tiên bạn nghĩ đến học võ là tự vệ. Đó là ý kiến của mình.